Prahlada Charitra
ప్రహ్లాద చరిత్ర
-
పానీయంబులు ద్రావుచుం గుడుచుచున్ భాషించుచున్ హాస లీలా నిద్రాదులు సేయుచుం దిరుగుచున్ లక్షించుచున్ సంతత శ్రీనారాయణ పాదపద్మయుగళీ చింతామృతాస్వాద సంధానుండై మఱచెన్ సురారిసుతుఁ డేతద్విశ్వమున్ భూవరా!
Paneeyambulu dravuchum guduchuchun bhashinchuchun hasa leela nidradulu seyuchum diruguchun lakshinchuchun santata Sri Narayana padapadmayugali chintamritasvada sandhanundai marachen surarisutudetadvisvamun bhuvara!
Drinking, eating, talking, laughing, playing, sleeping, walking about and looking around, the demon king’s son was always absorbed in tasting the nectar of thinking on Sri Narayana’s lotus feet, and forgot this whole world, O king.
हे राजन, पानी पीते, खाते, बोलते, हँसते, खेलते, सोते, घूमते और देखते हुए भी असुरराज का पुत्र सदा श्रीनारायण के चरण-कमलों के चिंतन रूपी अमृत के स्वाद में डूबा रहता था और इस सारे संसार को भूल गया था।
-
మందార మకరంద మాధుర్యమునఁ దేలు మధుపంబు వోవునే మదనములకు? నిర్మల మందాకినీ వీచికలఁ దూఁగు రాయంచ సనునె తరంగిణులకు? లలిత రసాలపల్లవ ఖాదియై చొక్కు కోయిల సేరునే కుటజములకుఁ? బూర్ణేందు చంద్రికా స్ఫురిత చకోరకం బరుగునే సాంద్ర నీహారములకు? నంబుజోదర దివ్య పాదారవింద చింతనామృత పానవిశేష మత్త చిత్త మేరీతి నితరంబుఁ జేర నేర్చు? వినుత గుణశీల! మాటలు వేయు నేల?
Mandara makaranda madhuryamuna delu madhupambu vovune madanamulaku? Nirmala mandakini veechikala dugu rayancha sanune taranginulaku? Lalita rasalapallava khadiyai chokku koyila serune kutajamulaku? Purnendu chandrika sphurita chakorakambarugune sandra neeharamulaku? Ambujodara divya padaravinda chintanamrita panavisesha matta chittameriti nitarambu jera nerchu? Vinuta gunaseela! matalu veyu nela?
Would a bee that floats in the sweet nectar of the mandara flower go to thorny bushes? Would a royal swan that sways on the pure waves of the heavenly Ganga go to common streams? Would a cuckoo drunk on tender mango shoots settle on wild kutaja shrubs? Would a chakora bird glowing in full-moon light fly into thick fog? How could a mind intoxicated with the nectar of thinking on Vishnu’s divine lotus feet learn to go anywhere else? O you of praised virtues, why say a thousand words?
क्या मंदार के फूलों के मधुर मकरंद में डूबा भौंरा कँटीली झाड़ियों पर जाएगा? क्या मंदाकिनी की निर्मल लहरों पर झूलने वाला राजहंस साधारण नालों में जाएगा? क्या आम की कोमल कोंपलें खाकर मस्त कोयल कुटज की झाड़ियों पर बैठेगी? क्या पूर्ण चंद्रमा की चाँदनी में चमकता चकोर घने कोहरे की ओर जाएगा? विष्णु के दिव्य चरण-कमलों के चिंतन का अमृत पीकर मतवाला मन कहीं और कैसे जाए? हे गुणवान, हज़ार बातें क्यों कहूँ?
-
చదివించిరి నను గురువులు, చదివితి ధర్మార్థ ముఖ్య శాస్త్రంబులు నేఁ జదివినవి గలవు పెక్కులు, చదువులలో మర్మ మెల్లఁ జదివితిఁ దండ్రీ!
Chadivinchiri nanu guruvulu, chadiviti dharmartha mukhya sastrambulu, ne jadivinavi galavu pekkulu, chaduvulalo marmamella jadivitin dandri!
My teachers taught me, and I studied the sciences of duty, wealth and the rest; I have studied a great deal, father, and I have learned the secret behind all learning.
पिताजी, गुरुओं ने मुझे पढ़ाया, मैंने धर्म, अर्थ आदि प्रमुख शास्त्र पढ़े; मैंने बहुत कुछ पढ़ा है, और सारी विद्याओं का रहस्य भी जान लिया है।
-
తనుహృద్భాషల సఖ్యమున్, శ్రవణమున్ దాసత్వమున్ వందనార్చనముల్, సేవయు, నాత్మలో నెఱుకయున్ సంకీర్తనల్, చింతనంబను నీ తొమ్మిది భక్తిమార్గముల సర్వాత్మున్ హరిన్ నమ్మి సజ్జనుఁడై యుండుట భద్రమంచుఁ దలఁతున్ సత్యంబు దైత్యోత్తమా!
Tanuhridbhashala sakhyamun, sravanamun dasatvamun vandanarchanamul, sevayu, natmalo nerukayun sankeertanal, chintanambanu nee tommidi bhaktimargamula sarvatmun Harin nammi sajjanudai yunduta bhadramanchu dalantun satyambu daityottama!
Friendship with God in body, heart and word, hearing of him, serving as his servant, bowing and worship, service, knowing him within, singing his praise and remembering him: to trust Hari, the self of all, through these nine paths of devotion and to live as a good person is, I truly believe, what is best, O greatest of the daityas.
शरीर, मन और वाणी से भगवान से सख्य, श्रवण, दास्य, वंदन, अर्चन, सेवा, अंतर में उनका ज्ञान, संकीर्तन और चिंतन: भक्ति के इन नौ मार्गों से सबकी आत्मा हरि पर भरोसा करके सज्जन बनकर रहना ही कल्याणकारी है, ऐसा मैं सचमुच मानता हूँ, हे दैत्यश्रेष्ठ।
-
కమలాక్షు నర్చించు కరములు కరములు, శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ, సురరక్షకునిఁ జూచు చూడ్కులు చూడ్కులు, శేషశాయికి మ్రొక్కు శిరము శిరము, విష్ణు నాకర్ణించు వీనులు వీనులు, మధువైరిఁ దవిలిన మనము మనము, భగవంతు వలగొను పదములు పదములు, పురుషోత్తముని మీఁది బుద్ధి బుద్ధి, దేవదేవునిఁ జింతించు దినము దినము, చక్రహస్తునిఁ బ్రకటించు చదువు చదువు, కుంభినీధవుఁ జెప్పెడి గురుఁడు గురుఁడు, తండ్రి! హరిఁ జేరు మనియెడి తండ్రి తండ్రి.
Kamalakshu narchinchu karamulu karamulu, Srinathu varninchu jihva jihva, surarakshakuni juchu chudkulu chudkulu, Seshasayiki mrokku siramu siramu, Vishnu nakarninchu veenulu veenulu, Madhuvairi davilina manamu manamu, Bhagavantu valagonu padamulu padamulu, Purushottamuni meedi buddhi buddhi, Devadevuni jintinchu dinamu dinamu, Chakrahastuni brakatinchu chaduvu chaduvu, Kumbhineedhavu jeppedi gurudu gurudu, tandri! Harim jeru maniyedi tandri tandri.
Hands that worship the lotus-eyed Lord are truly hands; the tongue that describes Lakshmi’s lord is truly a tongue; eyes that look on the protector of the gods are truly eyes; the head that bows to him who rests on Shesha is truly a head; ears that hear of Vishnu are truly ears; the mind fixed on the foe of Madhu is truly a mind; feet that circle the Lord are truly feet; an intellect set on the Supreme Person is truly an intellect; a day spent thinking of the God of gods is truly a day; learning that makes known the discus-bearer is true learning; a teacher who speaks of the Lord of the earth is a true teacher; and, father, a father who says “go to Hari” is a true father.
कमलनयन की पूजा करने वाले हाथ ही सच्चे हाथ हैं; लक्ष्मीपति का वर्णन करने वाली जीभ ही सच्ची जीभ है; देवताओं के रक्षक को देखने वाली आँखें ही सच्ची आँखें हैं; शेषशायी को झुकने वाला सिर ही सच्चा सिर है; विष्णु की कथा सुनने वाले कान ही सच्चे कान हैं; मधु के शत्रु में लगा मन ही सच्चा मन है; भगवान की परिक्रमा करने वाले पैर ही सच्चे पैर हैं; पुरुषोत्तम में लगी बुद्धि ही सच्ची बुद्धि है; देवों के देव का चिंतन करने वाला दिन ही सच्चा दिन है; चक्रधारी को प्रकट करने वाली विद्या ही सच्ची विद्या है; पृथ्वीपति प्रभु के बारे में बताने वाला गुरु ही सच्चा गुरु है; और पिताजी, ‘हरि के पास जाओ’ कहने वाला पिता ही सच्चा पिता है।
-
కంజాక్షునకుఁ గాని కాయంబు కాయమే? పవనగుంఫిత చర్మభస్త్రి గాక! వైకుంఠుఁ బొగడని వక్త్రంబు వక్త్రమే? ఢమఢమ ధ్వనితోడి ఢక్క గాక! హరిపూజనము లేని హస్తంబు హస్తమే? తరుశాఖ నిర్మిత దర్వి గాక! కమలేశుఁ జూడని కన్నులు కన్నులే? తనుకుడ్యజాల రంధ్రములు గాక! చక్రిచింత లేని జన్మంబు జన్మమే? తరళ సలిల బుద్బుదంబు గాక! విష్ణుభక్తి లేని విబుధుండు విబుధుఁడే? పాదయుగముతోడి పశువు గాక!
Kanjakshunaku gani kayambu kayame? pavanagumphita charmabhastri gaka! Vaikunthu bogadani vaktrambu vaktrame? dhamadhama dhvanitodi dhakka gaka! Haripujanamu leni hastambu hastame? tarusakha nirmita darvi gaka! Kamalesu judani kannulu kannule? tanukudyajala randhramulu gaka! Chakrichinta leni janmambu janmame? tarala salila budbudambu gaka! Vishnubhakti leni vibudhundu vibudhude? padayugamutodi pasuvu gaka!
Is a body not given to the lotus-eyed Lord a body at all, or just a leather bag blown full of air? Is a mouth that does not praise Vaikuntha’s lord a mouth, or just a drum going dum-dum? Is a hand that does not worship Hari a hand, or just a ladle carved from a branch? Are eyes that do not see Lakshmi’s lord eyes, or just holes in the wall of the body? Is a life without thought of the discus-bearer a life, or just a bubble on rippling water? Is a learned man without devotion to Vishnu learned, or just a beast on two legs?
जो शरीर कमलनयन के काम न आए, क्या वह शरीर है, या हवा भरी चमड़े की धौंकनी? जो मुख वैकुंठनाथ की स्तुति न करे, क्या वह मुख है, या ढम-ढम बजता ढोल? जो हाथ हरि की पूजा न करे, क्या वह हाथ है, या पेड़ की डाल से बनी करछी? जो आँखें लक्ष्मीपति को न देखें, क्या वे आँखें हैं, या शरीर रूपी दीवार के छेद? जिस जीवन में चक्रधारी का चिंतन न हो, क्या वह जीवन है, या बहते पानी का बुलबुला? जिस विद्वान में विष्णु-भक्ति न हो, क्या वह विद्वान है, या दो पैरों वाला पशु?
-
బలయుతులకు దుర్బలులకు, బల మెవ్వఁడు నీకు నాకు బ్రహ్మాదులకున్ బల మెవ్వఁడు ప్రాణులకును, బల మెవ్వం డట్టి విభుఁడు బల మసురేంద్రా!
Balayutulaku durbalulaku, balamevvadu neeku naku Brahmadulakun, balamevvadu pranulakunu, balamevvandatti vibhudu balamasurendra!
He who is the strength of the strong and of the weak, of you and me, of Brahma and the gods, of every living being: that Lord is my strength, O king of the demons.
जो बलवानों और दुर्बलों का बल है, तुम्हारा और मेरा, ब्रह्मा आदि देवताओं का और सभी प्राणियों का बल है, वही प्रभु मेरा बल है, हे असुरराज।
-
కలఁ డంభోధిఁ, గలండు గాలిఁ, గలఁ డాకాశంబునం, గుంభినిం గలఁ, డగ్నిన్ దిశలం బగళ్ళ నిశలన్ ఖద్యోత చంద్రాత్మలం గలఁ, డోంకారమునం ద్రిమూర్తులఁ ద్రిలింగవ్యక్తులం దంతటం గలఁ, డీశుండు గలండు, తండ్రి! వెదకంగా నేల యీ యా యెడన్.
Kaladambhodhi, galandu gali, galadakasambunan, gumbhinim galadagnin disalam bagalla nisalan khadyota chandratmalam galadonkaramunan drimurtulan drilingavyaktulan dantatam galadeesundu galandu, tandri! vedakanga nela yee yaa yedan.
He is in the ocean, in the wind, in the sky and in the earth; in fire, in every direction, by day and by night, in the sun, the moon and the self; in Om, in the three gods, in every being, male, female or neither; the Lord is everywhere. Father, why go looking for him here or there?
वह समुद्र में है, वायु में है, आकाश और पृथ्वी में है; अग्नि में, सब दिशाओं में, दिन और रात में, सूर्य, चंद्रमा और आत्मा में है; ॐकार में, त्रिमूर्ति में, स्त्री-पुरुष-नपुंसक सभी प्राणियों में है; ईश्वर हर जगह है। पिताजी, उसे यहाँ-वहाँ ढूँढ़ने की क्या ज़रूरत?
-
ఇందు గలఁ డందు లేఁ డని సందేహము వలదు, చక్రి సర్వోపగతుం డెం దెందు వెదకి చూచిన నందందే కలఁడు, దానవాగ్రణి! వింటే.
Indu galadandu ledani sandehamu valadu, chakri sarvopagatundendendu vedaki chuchina nandande galadu, danavagrani! vinte.
Don’t doubt, thinking he is here but not there; the discus-bearer is everywhere. Wherever you search, there he is, O chief of the demons; listen!
यह संदेह मत करो कि वह यहाँ है और वहाँ नहीं; चक्रधारी सर्वव्यापी है। जहाँ भी ढूँढ़ोगे, वहीं मिलेगा, हे दानवश्रेष्ठ, सुनो!